home

Górnośląskie krzyże i kapliczki

Kapliczkowe wiadomości

pszczyna

17 lipca 2017 r.

Na portalu pojawiły się nowe katalogi: powiatu będzińskiego oraz Zagłębia Dąbrowskiego. Ten drugi katalog mieści kapliczki Dąbrowy Górniczej i Sosnowca. Oczywiście Będzin i inne miejscowości powiatu będzińskiego też należą do Zagłębia Dąbrowskiego, ale za względu na liczebność kapliczek powiatu, został on wydzielony w osobnym katalogu.


18 czerwca 2017 r.

Dobre informacje napłynęły z Janowic (gmina Bestwina). Nowy opiekun tamtejszego krzyża, Pan Adam Rezik zbudował schodki prowadzące do krzyża od drogi, zabezpieczył krzyż ogrodzeniem, udekorował oraz oświetlił. Należy zwrócić uwagę, że wszystkie te czynności nie ingerowały w strukturę krzyża, co jest niezwykle ważne, a o czym opiekunowie często zapominają. Poniższe fotografie pokazujące obecny wygląd krzyża są autorstwa Pana Adama Rezika. Dziękujemy za zdjęcia i opiekę nad krzyżem.

Fotografie Adama Rezika Fotografie Adama Rezika Fotografie Adama Rezika

31 grudnia 2016 r.

Rok 2016 kończymy dwoma opisanymi miastami, 770 skatalogowanymi obiektami w 24 powiatach, w tym 468 Bożych Mąk, 110 kapliczek domkowych, 118 figur i 74 inne kapliczki. Oznacza to, że w mijającym roku przybyły 263 obiekty.


26 grudnia 2016 r.

W mijającym roku wydano dwie cenne publikacje kapliczkowe, których autorem jest Stanisław Kuprjaniuk. Obie dotyczą architektury sakralnej Kaszub. Pierwszą publikacją, której współautorką jest Iwona Liżewska, są Warmińskie kapliczki. Książka ma formę katalogu kapliczek, z syntetycznym, ale interesującym wprowadzeniem wyjaśniającym ich religijną i kulturową rolę oraz opisującym formy warmińskich kapliczek. Opisane w katalogu kapliczki posegregowano według poszczególnych miejscowości. Katalog ma przejrzysty układ. Zamieszczono w nim zdjęcia wszystkich kapliczek, a każda kapliczka opatrzona została krótkim komentarzem. Dołączono też mapki rozmieszczenia kapliczek w poszczególnych miejscowościach. Autorzy książki skupiają się wyłącznie na kapliczkach, jako takich, pomijając inne obiekty małej architektury sakralnej. Dlatego znakomitym uzupełnieniem publikacji jest kolejna książka pana Kuprjaniuka, dotycząca wszystkich przydrożnych obiektów religijnego kultu.
Mała architektura sakralna na Warmii do 1945 roku ze szczególnym uwzględnieniem kapliczek, to praca naukowa, ale dzięki bardzo dużej ilości zdjęć oraz starannemu językowi, może być kierowana nie tylko do bardzo dociekliwych pasjonatów kapliczkowych tematów. Książkę można bowiem potraktować również jak album z interesującymi kapliczkowymi ciekawostkami i komentarzami. W kolejnych rozdziałach Autor podejmuje różnorodne, szczegółowe kapliczkowe zagadnienia z obszaru historii, architektury, ikonografii, obrzędowości, ilustrując swoje rozważania własnymi fotografiami. Choć Autor odnosi swoje rozważania do terenu Warmii, mają ona w dużej części uniwersalny charakter, mogąc posłużyć do zrozumienia kapliczkowej problematyki innych części Polski. Do książki dołączona jest mapa rozmieszczenia warmińskich kapliczek.

Kapliczki Warmii Kapliczki Warmii

18 grudnia 2016 r.

Serdecznie dziękuję za wszelkie informacje i komentarze nadsyłane przez sympatyków naszego portalu. Stale oczekuję na kontakt z Państwem, który pozwala wierzyć w sens mojej pracy włożonej w prowadzenie tej strony. W ramach rocznych podsumowań przedstawiam dziś kilka zdjęć zaprzyjaźnionego z nami Pana Bogdana Kurpanika, który w czasie swoich wędrówek odszukuje m. in. kapliczki, które nie są przedmiotem moich zainteresowań, ale z przyjemnością zamieszczam je w tym miejscu. Na zdjęciach krzyże zagubione w lasach naszego województwa i figura z Nikiszowca.

Fotografie Bogdana Kurpanika Fotografie Bogdana Kurpanika Fotografie Bogdana Kurpanika Fotografie Bogdana Kurpanika

27 października 2016 r.

Nastał dobry czas dla śląskich kapliczek. Jeżdżąc drogami województwa, co rusz napotykam na odremontowane kapliczki, albo na obiekty w trakcie remontu. W ostatnim roku odremontowano na przykład kilka kapliczek w Suszcu i w Starej Wsi. Remontowane są krzyże w Hałcnowie (Bielsko-Biała, na granicy z Janowicami), Bieruniu (na Wylotowej), figura Madonny w Rudach (na zdjęciu). Należy wierzyć, że remonty kapliczek będą przeprowadzone fachowo, bez nadmiernej inwencji ich realizatorów.

Kolumna w Rudach w remoncie

26 października 2016 r.

Maria W. Kmoch przysłała nam informację o nowych wydawnictwach kapliczkowych z północy kraju. Dziś o jednym z nich. W 2016 r. Muzeum Narodowe w Gdańsku wydało publikację, będącą efektem realizacji projektu "Ostańce Próśb". Książka nosi tytuł Mała architektura sakralna Kaszub. Perspektywa antropologiczna. Redaktorem opracowania jest prof. Katarzyna Marciniak. Książka nie jest udostępniona do sprzedaży (można ją znaleźć w bibliotekach w całym kraju), ale dzięki uprzejmości pracowników Muzeum miałem możliwość zapoznać się z jej treścią. Jest to dwujęzyczna praca zbiorowa, składająca się z 10 artykułów mających w większości charakter naukowy, choć nie ma w książce informacji o recenzentach, więc praca chyba nie była recenzowana.
Wszytkie artykuły wnoszą wkład w poznanie zjawiska stawiania kapliczek zarówno w szerszym, krajowym kontekście, jak i w odniesieniu do terenu Kaszub. Jednak poziom merytoryczny poszczególnych artykułów jest różny. Wyróżnia się tekst księdza profesora Jana Perszona, który umieszcza problematykę budowy kapliczek w szerokim kontekście religijności lokalnej ludności. Uznaje przy tym tezę, że podstawowym motywem stawiania krzyży i budowy kapliczek jest potrzeba sakralizacji przestrzeni. W konsekwentnie skonstruowanym artykule Agnieszki Bednarek wyjaśniona została rola kapliczek jako znaków sacrum. Autorka obrazuje swój wywód poprzez analizę kaszubskich wizerunków Madonny. W nader interesującym tekście, Agata Agnieszka Konczal wyjaśnia z kolei relacje lasu i sacrum tworzonego z pomocą kapliczek przez okoliczną ludność. Marta Szaszkiewicz potwierdziła natomiast moje spostrzeżenia, że współcześni opiekunowie kapliczek w zdecydowanej większości nie przywiązują wagi do ich historii i rzadko potrafią wskazać powód wystawienia kapliczki. Jako ciekawostkę można wskazać wpadkę edytora - kapliczka na okładce została przedstawiona w lustrzanym odbiciu.

Kapliczki Kaszub

26 czerwca 2016 r.

Na naszym portalu nowe katalogi. Te z krańców województwa - cieszyński i żywiecki oraz ostatni katalog z centralnej części województwa - mikołowski. Ten ostatni na razie skromny, ale to on będzie w nadchodzącym okresie najbardziej się rozrastał.


29 maja 2016 r.

Dziś inauguracja nowego katalogu. Tym razem są to kapliczki Rudy Śląskiej. Jednocześnie liczba kapliczek osiągnęła 600. Jubileuszową kapliczką był krzyż w Rudzie Śląskiej-Kłodnicy.

27 kwietnia 2016 r.

Zwracam się z prośbą do osób wydających kapliczkowe opracowania (nie tylko dotyczące Górnego Śląska i nie tylko książkowe) o przysyłanie informacji o swoich pracach. Będzie mi miło poinformować na naszym portalu o Państwa osiągnięciach. Stale oczekuję też na inne kapliczkowe informacje (o remontach, przeprowadzkach, zniszczeniach kapliczek, kapliczkowych imprezach itp.). Z góry dziękuję.

27 kwietnia 2016 r.

Pod koniec 2015 r. ukazała się książka Wydawnictwa Emmanuel Mała architektura sakralna w Rybniku. Autorką książki jest Anna Gudzik, znana jako współautorka najlepszego przewodnika po okolicach Rybnika pt. "Szlakami zielonego Śląska". Książka ma charakter katalogu obejmującego wszelkiego typu kapliczki, figury i krzyże znajdujące się na terenie Rybnika. Po krótkim wstępie, w którym znajdziemy wartościowy przegląd kapliczkowej literatury, następuje opis ponad 300 obiektów małej architektury sakralnej. Książka zawiera wiele cennych historycznych informacji o rybnickich kapliczkach, stanowiąc znakomity przewodnik do wędrówek kapliczkowymi szlakami miasta.

Kapliczki Rybnika Kapliczki Rybnika
31 stycznia 2016 r.

Na początku roku ukazała się książka Kapliczki, figury i krzyże przydrożne w gminie Jednorożec autorstwa Marii Weroniki Kmoch, wydana przez Gminną Bibliotekę Publiczną w Jednorożcu. Obszerna (379 stron), dobrze wydana książka zawiera opis i zdjęcia istniejących i nieistniejących kapliczek tej mazowieckiej gminy. Pracę wyróżnia rzetelny warsztat badawczy, Autorka zawarła we wstępnej części założenia metodyczne, stanowiące podstawę opracowania zebranych materiałów. Część wprowadzająca zawiera informacje o regionie oraz dobrze poukładane podstawy "wiedzy kapliczkowej". Dalej następuje opis kapliczek w podziale na miejscowości gminy. Gmina obfituje w kapliczki. Choć niewiele z nich ma wartość historyczną (znakomita większość pochodzi z okresu powojennego) to wędrówka kapliczkowym szlakiem drogami gminy Jednorożec jest sympatyczną alternatywą dla codziennych zajęć.

Kapliczki Jednorożca Kapliczki Jednorożca Kapliczki Jednorożca
31 grudnia 2015 r.

Rok 2015 kończymy dwoma opisanymi miastami, 507 skatalogowanymi obiektami w 11 powiatach, w tym 315 Bożych Mąk, 84 kapliczek domkowych, 65 figur i 43 innych kapliczek.

25 grudnia 2015 r.

W święta Bożego Narodzenia skatalogowana została kapliczka nr 500. Był nią krzyż w Pasieczkach (Imielin). Następny cel: pierwszy tysiąc!

30 sierpnia 2015 r.

Od 17 lipca do 30 sierpnia 2015 r. w Muzeum Miejskim w Pyskowicach czynna była wystawa poświęcona pyskowickim kapliczkom. W zasadniczej części składała się ze zdjęć z portalu przydrozne.eu. Wystawa zajmowała jedną salę przeznaczoną na wystawy czasowe w pyskowickim ratuszu. Poniżej kilka zdjęć z wystawy. Na ostatnim zdjęciu autor portalu z kustoszem pyskowickiego muzeum, panem Władysławem Macowiczem.

Wystawa pyskowickich kapliczek Wystawa pyskowickich kapliczek Wystawa pyskowickich kapliczek Wystawa pyskowickich kapliczek
Wystawa pyskowickich kapliczek Wystawa pyskowickich kapliczek